wachten...

PravooBroekweg 197688 RJ Daarle

PravooBroekweg 197688 RJ Daarle

Succes

→ Winkelwagen bijgewerkt

Info

→ Winkelwagen bijgewerkt

Succes

E-mail verzonden!

Fout

E-mail niet verzonden!

Fout

Code is incorrect!

Fout

U bent iets vergeten!

Fout

Artikel niet meer op voorraad!

Fout

Succes

Succes

Fout

blog2.jpg

Is dyslexie het gevolg van slecht onderwijs?

Luc Koning orthopedagoog bij Pravoo

Op 9 februari 2017 citeerde het AD prof. Bosman dat dyslexie het gevolg is van slecht onderwijs. Dat er steeds meer kinderen de diagnose dyslexie en dyscalculie krijgen, is volgens Bosman het gevolg van dat slechte onderwijs. Met de kinderen is niets (!) aan de hand. ,,Ze moeten gewoon weer stampen."

Meteen reageerden veel mensen met dyslexie of met kinderen met dyslexie dat er ook bij veel oefenen en stampen problemen bleven/blijven. Blijkbaar doet de wetenschap uitspraken die te generaliserend zijn. Ik behandel bijna 40 jaar kinderen met dyslexie en stel vast dat er soms sprake is van didactische verwaarlozing en dat soms sprake is van een aangeboren woordbeeldautomatiseringsstoornis. Dat betekent dat mijn praktijkervaringen niet overeenkomen met wat de wetenschap concludeert. De uitspraak van Bosman komt er eigenlijk op neer dat dyslexie niet bestaat. In de nieuwsberichten op de radio werd dat ook al omgeroepen. Ze formuleert immers: ,,Ik vraag me zelfs af of dyslexie wel bestaat." Hoe zit het nu echt? We hebben geprobeerd deze reactie binnen de omvang van een A4'tje te houden, hoewel er wel veel meer op te merken valt over de uitingen van Bosman.

1. Dyslexie als aangeboren aandoening bestaat

Volgens de hersenstichting hebben 4% van de Nederlanders dyslexie. Er ging bij deze mensen iets mis in de aanleg van de hersenen waardoor de linker hersenhelft langzamer ontwikkelt dan de rechter helft. Daarbij verloopt een deel van de informatieverwerking in de hersenen niet snel genoeg. Er is sprake van verlaagde activiteit in de hersengebieden voor woordherkenning en woordanalyse. Van 4% kun je niet zeggen dat het niet bestaat. Anderen spreken over 10% (Steunpunt Dyslexie).

2. Niet alle leesproblemen hebben het label dyslexie

Leesproblemen zijn pas dyslexie als er sprake is van ernstige, blijvende problemen op het gebied van de leesvaardigheid. Ernstig wil zeggen dat een kind drie keer achter elkaar op de DMT-toets een E heeft gescoord (dus gedurende anderhalf jaar) terwijl er in die anderhalf jaar intensieve leesbegeleiding is geboden. (Minimaal twee keer per week op school/door een remedial-teacher volgens de zgn. verantwoorde begeleidingssessie en daarna nog iedere dag even op school of thuis.)

3. Didactische verwaarlozing

Bosman betoogt dat dyslexie het gevolg is van slecht onderwijs. Dat is dus een ongenuanceerd en onwetenschappelijke visie. Ze wordt daarbij gesteund door Kees Vernooy waarvan al bekend is dat hij eenzijdig een onderwijskundig standpunt inneemt t.a.v. dyslexie. Bovendien suggereert dit artikel ongenuanceerd dat DE scholen het slecht doen. Dat is niet waar. Het ligt namelijk heel divers. Veel scholen bieden gerichte en verantwoorde begeleiding, terwijl andere scholen de hulp aan kinderen met leesproblemen nog niet verantwoord uitvoeren.

4. De denkfout van het stampen

Bosman betoogt: Er moet ouderwets gestampt worden met een juf of meester voor de klas die de instructies geeft. ,,Elke dag een dictee. In de inleiding zegt Bosman: ,,Ze moeten gewoon weer stampen."

Dat kun je nog wel even doen in een wetenschappelijk experiment, maar jaar in jaar uit dagelijks intensief stampen kan bij kinderen waarbij het lezen problemen oplevert in aversie resulteren. Ze zijn soms ook even klaar met dat oefenen en stampen. Het lijkt wel alsof het om het trainen van honden gaat. Vooral bij het lezen gaat het om taal en dan ga je met alleen stampen voorbij aan de hoofdfunctie van het lezen, nl. dat het om tekstverwerking en leesbegrip moet gaan. De aanpak die ik bij punt 2 voorstel (de verantwoorden begeleidingssessie) behelst niet het uitsluitend stampen van de leesvaardigheid maar een combinatie met talige aspecten als woordenschat, woordbegrip en tekstverwerking. In het artikel gaat het veelal over spelling, terwijl dat strikt genomen met dysorthografie aangeduid moet worden.

Ook ten aanzien van spelling heeft Bosman het over het stampen. Bij spellingproblemen moet er inderdaad veelvuldig geoefend worden (ieder dag een dictee volgens haar), maar wat Bosman vergeet is het bij het spellingonderwijs uiteindelijk om toegepaste spelling gaat en niet om het dicteegedrag van Bosman.

Samenvatting

Waarin heeft Bosman gelijk?

In het artikel in het AD van 9 februari wordt gemeld dat er middelbare scholen zijn waar 30% van de kinderen gelabeld zijn als dyslectisch. We gaan uit van 4% en sommigen spreken over 10%. Dan is 30% zeker ongeloofwaardig. Bosman heeft ook gelijk dat je veel moet oefenen. Bij het lezen moet je leeskilometers maken en bij de spelling moet je veel oefenen. Voor dat gericht oefenen hebben we bij Pravoo de volgende pakketten, nl: De DMT-oefenmap van M3 naar M8 en voor spelling hebben we: Voorspel.

Waarin heeft Bosman ongelijk?

Het is volstrekt niet wetenschappelijk eenzijdig de oorzaken van dyslexie te zien in slecht onderwijs. Blijvende ernstige leesproblemen heten dyslexie en zijn aangeboren neurologische aandoeningen. Mensen die dagelijks kinderen begeleiden met leesproblemen weten dat deze onderzoeksresultaten nergens op slaan. Bosman kent de beperkingen van het stampen niet en ze realiseert zich te weinig dat het bij de spelling gaat om de toegepaste spelling.

Al met al zijn dit soort artikelen in dagbladen meer bedoeld om aandacht te vragen voor de wetenschapper dan voor de wetenschap.

Meer informatie

Ga naar www.pravoo.com en klik op de afdeling: Dyslexie en: Spellingproblemen