De nieuwe gedragsorthotheek
In 1983 verscheen de eerste gedragsorthotheek bij Malmberg in Den Bosch in de vorm van het boek Praxis 34; Gedragsproblemen van A tot Z, met 40 daarbij behorende alfabetbladen.
Nu, anno 2006, is er een noodzaak voor een update van deze gedragsorthotheek. Er zijn aanvullende ideeën, nieuwe inzichten en nieuwe beelden. De gedragsproblemen zijn na het verschijnen van de eerste orthotheek niet verdwenen. De noodzaak om de sociaal-emotionele ontwikkeling van kinderen te begeleiden is alleen maar toegenomen. Ook de noodzaak om meer specialistische en meer gerichte vormen van begeleiding uit te voeren is toegenomen omdat er meer kinderen met gedragsproblemen gekomen zijn. Het is romantisch om te denken dat de kinderen hetzelfde zijn gebleven. De samenleving is de afgelopen 23 jaar veranderd, de ouders zijn veranderd en dus zijn de kinderen ook veranderd. Een nieuwe orthotheek is dan ook meer dan ooit nodig.
Twee afdelingen
De orthotheek bevat twee afdelingen met hulpmiddelen. We beginnen met het weergeven van zgn. orthotechnieken die u kunt gebruiken voor een eerste aanpak van de gedragsproblemen. Daarbij moet u denken dat er nog veel meer mogelijk is dan alleen belonen en negeren.
|
De opzet per beeld
|
Zie voor de orthobeelden de hiernaast weergegeven opsomming.
[Pravoo-bestelnr. 4.23, prijs € 315,-] Bestellen via de webwinkel!
EGGO, het genormeerde leerlingvolgsysteem voor gedrag
Eerst maar even een hedendaags probleem
Kenmerkend voor veel kinderen tegenwoordig is dat ze alibiseren. Dat wil zeggen dat als men kinderen aanspreekt op hun ongewenste gedrag ze reageren met: ,,Maar hij deed het ook". Dat betekent dat kinderen steeds minder op hun eigen functioneren aangesproken willen worden. De uitdrukkingen sorry en per ongeluk hebben geen inhoud meer maar worden automatisch gebruikt om van het pedagogische contact af te komen. Dat maakt het opvoeden steeds moeilijker want je dringt minder makkelijk tot de kinderen door. We leven in een sorrycultuur. Dat betekent dat ieder hedendaags leerlingvolgsysteem zinloos is als het die persoonlijke aanspreekbaarheid niet opneemt in haar systeem. Als u zich op dit moment aan het oriënteren bent op een leerlingvolgsysteem voor gedrag moet u dan ook controleren of die persoonlijke aanspreekbaarheid opgenomen is in het systeem. Pravoo heeft de persoonlijke aanspreekbaarheid opgenomen in EGGO (de Eerste Genormeerde GedragsObservatiekaart)
Algemene kenmerken
EGGO heeft de volgende kenmerken:
EGGO gaat uit van een kaart waarop u vanaf groep 1 t/m groep 8 de gehele ontwikkeling van een kind weer kunt geven binnen twee grote gedragsclusters, nl. werkhouding en het sociaal-emotionele domein. Dat betekent dat u ieder moment van de dag zicht hebt op die totale ontwikkeling.
EGGO is genormeerd omdat het een score per cluster oplevert die gebaseerd is op onderzoek onder 5200 kinderen.
EGGO bevat instructievoorschriften. Dat wil zeggen dat we precies hebben aangegeven hoe u de kaart moet scoren. Immers wanneer heeft een kind nou precies een hoge conflictfrequentie? Hoe vaak moet dat dan voorkomen? Dat is precies omschreven zodat u en uw collega's dat op dezelfde manier invullen.
EGGO bevat aansluitend een eenvoudige diagnose die helemaal voorgestructureerd is. Dat betekent dat u met een minimum aan werk ook aansluitend diagnoseactiviteiten uit kunt voeren.
EGGO bevat aansluitend het boekje "Eerste Hulp Bij Gedragsproblemen". In dat boekje staan voor alle onderdelen van EGGO, maar ook van de diagnosekaart de eerste begeleidingshulpen om in de klas uit te voeren.
Het kernwoord; laagdrempeligheid
Kenmerkend voor EGGO is de laagdrempeligheid. In het laatste proefjaar hebben 25 scholen verspreid over geheel Nederland meegeholpen om het systeem zo te ontwikkelen dat het in de praktijk makkelijk uitvoerbaar is. Dat betekent:
- dat door het scoren van vakjes het invullen weinig tijd kost. Als er niets aan de hand is, hoef je immers ook niet te scoren.
- dat het systeem zonder cursus en begeleiding in te voeren is.
- dat de aansluitende diagnose helemaal voorgestructureerd is.
- dat het boekje ,,Eerste Hulp Bij Gedragsproblemen” de begeleiding ook makkelijk maakt.
Waarom geen computer?
Er is tegenwoordig een idee dat een leerlingvolgsysteem pas verantwoord is als je er een computer bij nodig hebt. Pravoo gaat er vanuit dat een leerlingvolgsysteem pas goed is als je er geen computer voor nodig hebt.
Door de opzet van een kaart voor groep 1 t/m groep 8 in te vullen maakt u meteen al een ontwikkelingsoverzicht voor een kind.
Daarvoor heb je dus ook al geen computer nodig. Die gegevens invoeren in een computer zou onnodig werk betekenen.
Door het boekje ,,Eerste Hulp Bij Gedragsproblemen” hebt u ook geen zoeksysteem voor de hulpverlening nodig omdat dat al kant en klaar is.
Wat kan EGGO nog meer voor u betekenen?
Door de opzet van een kaart voor groep 1 t/m 8 kan deze kaart ook goed gebruikt worden bij de rapportage aan de ouders. Ouders kunnen makkelijk de ontwikkeling van hun kind zien.
Met EGGO kunt u ook een groepsoverzicht maken en zo bekijken wat u met de gehele klas aan kunt gaan pakken of welke kinderen er de meeste problemen hebben. De kaart voor het groepsoverzicht zit in de handleiding.
Het groepsoverzicht is handig bij leerlingbesprekingen. Iedere leerkracht toont dan het groepsoverzicht van haar/zijn groep, laat zien wat het groepsonderwerp is en welke kinderen een speciale zorg nodig hebben en dat betekent dat leerlingbesprekingen veel sneller plaats kunnen vinden dan voorheen
Door de groepsoverzichten van de gehele school te bekijken, ziet u ook snel welke problemen er op schoolniveau het meest voorkomen zodat u ook een algehele aanpak voor dat probleem op schoolniveau uit kunt gaan voeren.
EGGO bestaat uit:
- een handleiding met de gebruiksaanwijzing, het groepsoverzicht, een overzicht van de vier soorten kaarten en het diagnoseblad.
- het boekje Eerste Hulp Bij Gedragsproblemen
Deze set kost € 45,- (excl. BTW/verzendkosten.)
Daarnaast zijn er vier verschillende typen EGGO-kaarten. Zie bovenaan de pagina 31.
De EGGO-kaarten zijn op karton gedrukt zodat ze 8 of 9 jaar meekunnen. Die kaarten worden in setjes van 50 geleverd voor € 65,- Dat betekent dat EGGO per kind € 1,30 kost. Dat is € 0,16 per jaar!!
Wat is nu de beste weg?
Het is nu de beste weg om EGGO te hanteren als centraal leerlingvolgsysteem om de bovenstaande redenen (makkelijk in te vullen, en goede aansluitende programma's voor kinderen met gedragsproblemen). Als uw inspecteur erg op een Cotan-middel gesteld is, dan kunt u de kinderen ook enkele keren Cito in laten vullen. Het basissysteem blijft dan EGGO, maar terwille van de Cotankwalificatie vult u Pravoo aan met CITO zodat u de kinderen zelf zich ook kunt laten uiten over hun functioneren, waarbij u er rekening mee moet houden dat die antwoorden niet erg betrouwbaar zijn. In de nieuwe gedragsorthotheek van Pravoo (zie blz. 33 en 34) kunt u dan ook de middelen halen om aan te sluiten bij de problemen die de kinderen zelf aangeven. Bij het lezen werkten veel scholen tot voor kort ook met een combinatie van AVI (KPC) en DMT (CITO). Bij gedrag is dat ook goed mogelijk en zelfs aan te bevelen. Het invoeren van EGGO en de nieuwe gedragsorthotheek kunt u geheel zelfstandig, maar ook onder begeleiding van Pravoo doen. Kosten voor twee teambijeenkomsten: € 590.- plus reiskosten (geen betaling voor reistijd en voorbereidingstijd. Vraag de gratis folder van EGGO aan met een gratis voorbeeld van een scorekaart.
Bestelnummers:
4.15 EGGO; de leerkrachtenset: (Een handleiding en een EHBG-boekje,€ 45,--)
4.16 EGGO; 4 leerkrachtensetjes (€ 160,--)
4.17 EGGO; kindkaartensetje van 50: rapportversie (€ 65,--).
4.18 EGGO; kindkaartensetje van 50: halfjaarl.versie (€ 65,--)
4.19 EGGO; kindkaartensetje van 50: Ensversie (€ 65,--)
4.20 EGGO; kindkaartensetje van 50: Menaldumadeelversie (€ 65,--)
4.21 Onderzoeksrapportage EGGO+ (€ 35,--)
4.22 Los boekje EHBG (€ 36,--)
(alle prijzen zijn incl. verzendkosten en excl. BTW)
Het Handboek voor Gedrag & gedragsproblemen
Dit is de basismap voor iedereen die kinderen begeleidt van 4 t/m 12/13 jaar. De map is opgezet rond de volgende acties:
- We proberen gedragsproblemen te voorkomen.
- We hanteren een leerlingvolgsysteem voor gedrag.
- We kunnen kinderen met gedragsproblemen diagnosticeren.
- We kunnen kinderen met gedragsproblemen begeleiden.
- We proberen de thuissituatie van het kind een rol te laten spelen in de begeleiding.
- We kunnen het speciaal onderwijs uit ons samenwerkingsverband inschakelen bij verharde problemen.
- We hebben een sociale kaart.
- Ons denken en handelen m.b.t. gedrag en gedragsproblemen heeft een theoretische basis.
Deze map is het uitgangspunt voor het bezig zijn met gedrag en gedragsproblemen in het basisonderwijs en in de speciale school voor basisonderwijs en kan aangevuld worden met andere materialen. Dat is Praxis 34 en blijft naast Het handboek bestaan omdat het daarbij om de gedragsorthotheek gaat. Bestellen via de webwinkel!
Pravoo gedragsleerlingvolgsysteem voor sbo (NL) en buo (BE)
In België gaat het om kinderen in de onderwijstypen 1 en 8. Op verzoek van sbo-scholen die EGGO gebruiken, is overgegaan tot de ontwikkeling van een speciaal/buitengewoon onderwijsversie van EGGO. Dat leerlingvolgsysteem heet het
Van het systeem zijn enkele voorontwerpen voorgelegd aan scholen in Nederland, maar de gedetailleerde opzet is ontwikkeld in samenwerking met twee Belgische buo-scholen, nl de Schakelschool in Kuringen en de Regenboog in Tessenderlo.
We hanteren in het systeem zowel de Nederlandse aanduiding sbo als de Belgische term buo. Naast de handleiding is het kind-volgboekje de basis van het systeem. Dat wil zeggen dat we voor 19 gedragsaspecten fasen ontwikkeld hebben. In het volgboekje treft u de fasen aan voor de volgende werkhoudingsaspecten en sociaal-emotionele kenmerken: werkmotivatie, werktempo, taakgerichtheid, diepteconcentratie, zelfstandig werken, zelfvertrouwen bij het werken, contacten beginnen met de medeleerlingen, samenwerken, assertiviteit, beweeglijkheid, regelgedrag, welbevinden, aanspreekbaarheid, luisterhouding, agressiegedrag, contact beginnen met de leerkracht, conflicten met de leerkracht
Soms komen er op scholen inspecteurs die zeggen dat Pravoo niet landelijk genormeerd is. Dat is onjuist. Pravoo is landelijk genormeerd en het onderzoeksrapport waarin dat normeringsproces is beschreven, is ook te bestellen. U moet die inspecteur ook tegenspreken en maar contact met Pravoo op laten nemen zodat we dat rapport toe kunnen sturen waarin staat dat er 25 scholen meegedaan hebben verspreid over heel Nederland en 5116 kinderen. Wat we niet gedaan hebben, is het voorleggen aan Cotan omdat we sedert het goedkeuren door Cotan van de CITO-test taal voor kleuters weinig vertrouwen hebben in de beoordeling van een observatiemiddel door het Cotan. Sommige inspecteurs vinden dat u met het gedragssysteem van het Cito moet gaan werken. Dat systeem laat ook de kinderen een oordeel geven over hun gedrag maar hanteert vragen die tot erg onbetrouwbare antwoorden kunnen leiden.
Verder zijn bruikbaar van Pravoo:
Het voorlichtingsboekje:
11.4 Je kunt ze maar eenmaal opvoeden.
[Pravoo-bestelnr.-11.4, prijs € 7,-]
Kopieermap Tips voor thuis met daarin 200 pagina’s met voorlichtingsbrieven. Zie daarover pagina 38-39 van deze gids.
[Pravoo-bestelnr.-11.16, prijs € 90,-].
USB-stick met daarop: Kopieermap Tips voor thuis
[bestelnummer 11.17, € 55,-] (Voor de bezitters van de kopieermap)
Los boekje EHBG Eerste hulp bij gedragsproblemen
Met daarin ruim 500 tips voor de eerste begeleiding van kinderen met gedragsproblemen. Het boekje hoort bij het EGGO gedragsleerlingvolgsysteem, maar wordt ook los uitgegeven.
[€ 36,- bestelnummer 4.22]
De serie Heel handige hulpmiddelen: leergang gedrag; de bakjesaanpak
Met daarin alle ingrediënten voor het in elkaar zetten van de bakjesaanpak. Daarbij heeft iedere keerkracht een kaartenbakje op haar/zijn bureau met daarin 40 kaartjes (voor iedere week een kaartje) met daarop sociaal-emotionele onderwerpen.
De inhoud van de bakjes vormen de leergang van de school. In de brochure is aangegeven hoe u de bakjesaanpak kunt maken, zodat u zelf kunt bepalen wat belangrijk is voor de kinderen van uw school.
Andere inhouden zijn: de opzet voor de ontwikkeling, de lijsten met onderwerpen en de gebruiksmogelijkheden.
[bestelnummer 13.1, € 17,-) Bestellen via de webwinkel!