Wat is dyslexie

De definitie
Dyslexie is een subgroepbepaalde, blijvend ernstige, neurologisch gefundeerde stoornis die zich manifesteert in problemen bij het lezen t.a.v. het technisch lezen en/of het leesbegrip, waarbij er geen sprake is van enigerlei verwaarlozing.

De centrale kernwoorden in deze definitie zijn:

subgroepbepaalde
Subgroepbepaald wil zeggen dat het label dyslexie gehanteerd moet worden gerelateerd aan bepaalde subgroepen. Dat betekent dat we er vanuit gaan dat er ook in het MLK-onderwijs kinderen met dyslexie voor kunnen komen. Binnen die populatie zijn er ook kinderen die relatief aanzienlijk slechter lezen en het basiscurriculum niet kunnen volgen. Ook in de categorie spraakgebrekkigen zijn er kinderen die relatief slechter lezen, dan men van die kinderen verwacht. Leesproblemen of -vertragingen kunnen niet altijd verklaard worden vanuit zwakbegaafdheid of spraakproblemen. Het bovenstaande betekent dat we ons uitspreken voor een relatieve definiëring.

blijvend ernstig
Er is pas sprake van dyslexie als het gaat om blijvend ernstige leesproblemen. Dat betekent dat duidelijk moet zijn wat men onder ernstig verstaat.

Als criteria komt men tegen:

De leesproblemen zijn blijvend ernstig en dat betekent dat ze een zgn afgeplatte ontwikkeling vertonen. (klik op de grafieken voor de vergroting)
In deze grafiek is te zien dat het kind steeds verder achterraakt. Er kan ook sprake zijn van een parallelle ontwikkeling. Onderstaand is daar een voorbeeld van te zien. In dat geval wordt er gesproken van leesproblemen. Het is is wel achter, maar gaat per jaar evenveel vooruit als andere kinderen. er is meer sprake van een achterstand dan van een stoornis.

*neurologisch gefundeerd

Dyslexie is een neurologische term en dat betekent dan ook per definitie dat het een neurologische aandoening is, nl. dat het gaat om leesproblemen die veroorzaakt worden door neurologisch dysfunctioneren. We gaan uit van de verklaringsopbouw (Zie het schema hiernaast). Kort samengevat betekent dit dat vanuit aanleg (de genen), en/of de impuls van testosteron en/of een toevallige speling van de natuur er sprake is van een inadequate samenstelling van de hersenen. Die samenstelling van de hersenen veroorzaakt allerlei vormen van leesstoornissen. Samen met de omstandigheden, zoals de begeleiding thuis en op school (zie ook Wassenaar, 1997; 84), maar ook de compensatiemogelijkheden van het kind kan dat geheel leiden tot allerlei soorten leesproblemen. Onder omstandigheden mag men ook rekenen de invloed van alcohol, perinatale complicaties, de invloed van lood, infecties, voedingstekorten, enz. Breed aanvaard is het uitgangspunt dat dyslexie een interne, biologische oorzaak heeft (Dumont, 1984). Toch is het in de literatuur (zie o.a. De Graaf (1994; 30-33) de vraag of er sprake is van een vertraging in de hersenontwikkeling of een neurologisch defect of een combinatie van beide. In het laatste geval wordt er vanuit gegaan dat de hersenontwikkeling zo inadequaat verloopt, dat er een hersensamenstelling tot stand komt die leidt tot ernstige leesproblemen. We gaan uit van het deficitmodel. (Zie ook De Graaf, 1994; 33) Volgens het 'deficit' model heeft dyslexie een neurologische basis. Er is sprake van een neurologisch tekort (deficit). Het model impliceert dat, indien de ontwikkelingsachterstand bij dyslectici het gevolg is van een tekort, zij in dat geval hun achterstand slechts in kunnen halen indien andere delen van de hersenen voor compensatie zorgen. De neuronale dysfunctie zelf zal niet veranderen. Aan de basis van de leesproblemen liggen vormen van neurologisch dysfunctioneren zoals:

top